Magnesy neodymowe to magnesy o stałej i wyjątkowo dużej sile przyciągania, które w związku z tymi cennymi właściwościami znajdują bardzo szerokie zastosowanie w różnych gałęziach przemysłu. Niestety magnes neodymowy staje się jednocześnie towarem coraz bardziej deficytowym, gdyż jego produkcja wymaga użycia kurczących się i niełatwych do pozyskania metali ziem rzadkich. Trudno też magnesy neodymowe zastąpić równie efektywnymi zamiennikami. Żadne inne dostępne magnesy nie są bowiem zdolne wytworzyć tak imponująco silnego pola magnetycznego. Powstaje zatem problem, w jaki sposób wytwarzać magnesy neodymowe w obliczu trudności ze zdobyciem surowców potrzebnych do ich produkcji?
Magnes neodymowy – zastosowanie w przemyśle i skala popytu
Magnes neodymowy składa się z neodymu, żelaza, boru oraz dysprozu i prazeodymu. Zarówno neodym, jak i dysproz oraz prazeodym należą do metali ziem rzadkich, a więc nie są powszechnie dostępne, ani łatwe do wydobycia. Neodym wydobywany jest obecnie głównie w Chinach, ale ilości, które są tam pozyskiwane, nie są wystarczające, by pokryć stale rosnące zapotrzebowanie na ten pierwiastek. Wydobycie neodymu z minerałów jest ponadto bardzo problematyczne, gdyż wiąże się z powstaniem odpadów radioaktywnych. Tymczasem magnesy neodymowe są bezcenne dla wielu branż. Znajdują zastosowanie w produkcji silników, pojazdów hybrydowych, sprzętu elektrycznego i elektronicznego, aparatury medycznej, w przemyśle meblarskim, oświetleniowym czy jubilerstwie. Dla Europy, która uzależniona jest od zewnętrznych dostawców, trudnodostępny neodym to surowiec wręcz strategiczny, dlatego próby opracowania alternatywnych metod pozyskiwania neodymu i innych metali ziem rzadkich stały się dla wszystkich krajów unijnych priorytetem. Ratunkiem ma być recykling magnesów neodymowych, który pozwoliłby uzupełnić narastający i coraz bardziej kosztowny deficyt.
Czy recykling magnesów neodymowych jest możliwy?
Niestety recykling magnesów neodymowych to wypełnione trudnościami wyzwanie. Aktualnie przetwarza się symboliczne ilości magnesów neodymowych, co wynika przede wszystkim z braku dobrych rozwiązań technologicznych. Magnes neodymowy jest kruchy, łatwo traci swe właściwości podczas procesów przetwarzania, sprawia problemy w demontażu, przywiera do elementów instalacji, w których zwykle prowadzi się separację i odzysk metali. Recykling magnesów neodymowych jest w związku z tym czasochłonny, kosztowny i mało wydajny. Dlatego wielu ludzi z ogromną nadzieją wyczekuje obecnie efektów badań nad magnesami neodymowymi, które są prowadzone przez firmę Stena Recycling we współpracy z kilkoma liczącymi się europejskimi ośrodkami badawczymi, m.in. Uniwersytetem w Birmingham i Uniwersytetem technologicznym Chalmers w Szwecji. Stena Recycling to działająca na terenie całej Polski firma gospodarująca odpadami, która słynie ze swoich pionierskich rozwiązań z dziedziny recyklingu. Aktualnie prowadzone w zakładach Stena Recykling testy koncentrują się na poszukiwaniu nowych rozwiązań technologicznych, które maksymalnie ułatwiałyby demontaż i przetwarzanie magnesów neodymowych. Aby recykling neodymu stał się efektywniejszy, szybszy i bardziej opłacalny, w projekcie przewiduje się m.in. wykorzystanie robotów i innych nowoczesnych, zautomatyzowanych systemów.
